رشته حقوق

قانون استخدام کشوری، تامین اجتماعی

م 164 ق. م. ا.: «حق مطالبه حد قذف به همه وارثان به جز زن و شوهر منتقل می شود وهر یک از ورثه می تواند آن را مطالبه کنند هرچند دیگران عفو کرده باشند»[187].
محل بحث جایی است که دارایی به سبب فوت متوفی حاصل می شود؛ مثلاًع فردی در اثر قتل غیر عمد کشته می شود یا در قتل عمد با رضایت ولی دم و قاتل، قصاص تبدیل به دیه می شود آیا دیه متوفی جز ماترک است؟ یا متوفی از مستمری بگیران بوده با فوت وی مبالغی به عنوان حقوق مستمری بگیری، حق بیمه، هزینه کفن و دفن و غرامت و … پرداخت می شود آیا این امور جز ماترک و دارایی مثبت متوفی است؟ یا دارایی منفی زمان فوت متوفی است. اگر این دارایی منفی قائم به شخص نباشد، مثلاً؛ متوفی متعهد شده بود 100 تن از گندم خود را به شخصی بفروشد با فوت وی، تعهد به ورثه اش منتقل می شود و آنها مکلف به انجام تعهد می باشند. اما اگر این دارائی منفی قائم به شخص باشد، مثلاً؛‌ نقاش ماهری متعهد شده بود تابلو نقاشی برای شخصی بکشد و فوت نماید. در این حالت در اکثر موارد اتفاق نظر است که به ورثه منتقل نمی شود. اما در برخی مصادیق آن مانند این که متوفی در زمان حیات خود ضمانت فردی را با قرارداد کفالت یا وثیقه در مراجع قضایی نموده باشد بین حقوقدانان اختلاف نظر است که آیا تعهد به ورثه منتقل می شود یا خیر؟
در این گفتار نظریات مختلفی که درخصوص شمول ترکه است را بیان می نماییم.
الف) حقوق بازماندگان و مستمری بگیران و عدم شمول ترکه بر آن
مستخدم دولت هر شخصی است که به خدمت دولت در یکی از وزارتخانه یا موسسات دولتی پذیرفته شده است. (بند الف ماده یک قانون استخدام کشوری) با فوت هر مستخدم دولت حقوق وظیفه او به وراث وی پرداخت می شود. حال مشمول قانون استخدام کشوری باشد یا قوانیناستخدامی خاص دیگر مانند قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران و یا قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران. (مواد 81 قانون استخدام کشوری، 153 قانون ارتش جمهوری اسلامی و 171 قانون استخدامی سپاه).
کارگرانی هم که بیمه بوده باشند با فوت آنان مبلغی به عنوان مستمری به وراث آنان پرداخت می شود. بند 16 ماده 2 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 مقرر می دارد: «مستمری عبارت از وجهی است که طبق شرایط مقرر در این قانون به منظور جبران قطع تمام یا قسمتی از درآمد به بیمه شده و در صورت فوت او برای تامین معیشت بازماندگان وی به آنان پرداخت می شود».
سوال اینجاست آیا این حقوق و مستمری که به بازماندگان مستخدم دولت و بازماندگان کارگر بیمه شده پرداخت می شود ماترک محسوب می شود یا خیر؟
برای پاسخ به این سوال و تعیین ماهیت حقوق وظیفه و مستمری بازماندگان متوفی موادی از قانون استخدام کشوری که به پرداخت حقوق وظیفه به بازماندگان مستخدم متوفی دلال می نماید. را به عنوان نمونه بیان می نماییم:
م 86 ق. ا. ک: «وراث قانونی از لحاظ این قانون عبارتند ازک فرزندان و زوج یا زوجه دائمی و مادر و پدری که در کفالت متوفی بوده اند و نیز نوادگانی که پدر و مادرشان فوت شده و در کفالت متوفی می باشند یا دارا بودن شرایط زیر:
الف) فرزندان و نوادگان ذکور از 20 سال کمتر داشته باشند مگر این که به موجب مدارک مثبته در یکی از دانشگاه ها یا موسسات آموزشی رسمی عالی مشغول تحصیل باشند و در این صورت نیز حقوق وظیفه آنها در پایان 25 سال عمر آنان قطع خواهد شد
ب) فرزندان و نوادگان اناث تا 20 سالگی به شرط نداشتن شوهر، ولی اگر به موجب مدارک مثبته در یکی از دانشگاه ها یا موسسات آموزشی رسمی عالی مشغول تحصیل باشند. و شوهر نداشته باشند حقوق وظیفه آنان در پایان 25 سال عمر آنان قطع خواهد شد.
پ) مادر متوفی به شرط نداشتن شوهر.
ت) عیال دائمی متوفی تا زمانی که شوهر اختیار نکرده باشد.
ث) شوهر در صورتی که علیل و از کار افتاده و تحت کفالت عیال متوفای خود بوده باشد.
ج) فرزندان و نوادگان علیل یا ناقص العضو مستخدم متوفی که قادر به انجام کار نباشند مادام العمر».
م 87 ق. ا. ک. :«حقوق وظیفه به طور مساوی بین وراث قانونی تقسیم می شود هرگاه سهم یکی از وراث قطع شود به تساوی به سهام بقیه وراث اضافه خواهد شد و با توجه به تعداد وراث سهم آنان هیچ گاه از نسبت های مقرر در این ماده و اضافات مربوط تجاوز نخواهد کرد».
شبیه مفاد همین مواد در مواد 88 و 81 قانون استخدام نیروهای مسلح و 80 و 81 و 83 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و ماده 47 قانون استخدامی شرکت های دولتی و مواد 171 و 182 و 183 قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران و 153 و 164 و 165 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز آمده است.
با توجه به مواد فوق از آن جایی که، 1- ترتیبات و شرایط خاص قانونی جهت دریافت حقوق وظیفه و مستمری لازم است که، انطباقی با قاعده ارث ندارد. به خصوص آنکه به حکم مواد 87 و 165 و 163 قوانین فوق، پرداخت مستمری به بازماندگان به نحو تساوی صورت می گیرد در حالی که در ارث چنین نیست.

  1. ماترک متوفی اموال موجود در زمان فوت اوست در حالی که مستمری یا حقوق وظیفه حقی است که برای بازماندگان مستخدم متوفی تحت شرایطی بعد از فوت محقق می شود و در واقع، حق مستمری، در حین فوت موجود نبوده تا در شمول ترکه متوفی به حساب آید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *